Blogs

 

PETA veroordeelt Britney voor olifanten in clip

10 dec 2008, 16:46

Britney Spears is de jongste celebrity die de mantel wordt uitgeveegd door dierenrechtenorganisatie PETA (People for the Ethical Treatment of Animals). De dierenactivisten pikken het niet dat Britney olifanten opvoert in de clip voor haar jongste single 'Circus'. "

Ze loopt de hele tijd te janken dat ze de gevangene is van haar roem en dat ze zich niet vrij kan voelen. Maar uitgerekend zij legt de ellende die gevangen dieren moeten doorstaan naast zich neer en voert olifanten op in haar videoclip. Olifanten worden veel te vroeg bij hun moeders weggehaald, worden geketend en krijgen elektrische schokken om ze te doen optreden in circussen", aldus een blog op de website van PETA. "Er staat een actie op stapel om Britney te laten weten dat ze moet stoppen met het misbruiken van dieren in haar acts". De clip van 'Circus' kan via deze link bekijken: http://www.youtube.com/user/BritneyTV?ob=1

› Meer...

Winschoten in hoger beroep in rechtszaak dierenwelzijn in circussen

5 dec 2008, 16:26

Wilde Dieren de Tent Uit is verheugd met het besluit van de gemeente Winschoten om in hoger beroep te gaan in de rechtszaak over dierenwelzijn in circussen. Burgemeester Vlietstra gaat in hoger beroep vanwege het belang van dierenwelzijn en omdat de minister al jarenlang nalaat wetgeving te maken voor dieren in circussen.

Jeroen van Kernebeek van Wilde Dieren de Tent Uit: "Dit is een sterk besluit en een enorme steun in de rug voor ons! Het is onbestaanbaar dat gemeenten gedwongen worden om dierenleed in hun gemeente toe te staan omdat de minister verzuimt om in wetgeving te voorzien voor dieren in circussen."

Van Kernebeek: "Al zestien jaar lang weigert het ministerie van LNV regels ter bescherming van het welzijn van dieren in circussen te schrijven. Deze vergeten groep dieren wordt volledig aan het lot van de circusbranche overgelaten. Dat zal nooit tot borging van het welzijn van wilde dieren in circussen leiden omdat circussen door hun opzet en aard simpelweg niet aan de moderne eisen voor bescherming van dierenwelzijn kunnen voldoen. In veel landen om ons heen is dat reeds erkend en zijn verboden ingevoerd."

Dankzij de vastberadenheid van de gemeente Winschoten om dieren in circussen niet aan hun lot over te laten, gaat de strijd voor hun welzijn nu een nieuwe ronde in.

Zie het voor het persbericht de volgende link: http://www.winschoten.nl/index.php?simaction=content&mediumid=1&pagid=293&stukid=6458

› Meer...

Olifant sterrencircus dieronvriendelijk gehouden bij circus Herman Renz

27 nov 2008, 14:03

Circus Renz overtreedt regels

De olifant van circus Herman Renz, die optreedt in het Sterrencircus van RTL 4, wordt dieronvriendelijk gehouden. Afgelopen weekend overtrad circus Renz in de Belgische plaats Sint-Niklaas de wet door de olifant geen buitenverblijf te geven. In Nederland overtreedt circus Renz al het hele jaar de (ontoereikende) dierenwelzijnsregels van de eigen branche door de olifant, een sociaal dier, alleen te houden.

De Belgische dierenbeschermingsorganisatie GAIA maakte de overtreding van circus Renz gisteren bekend. In Nederland is het circus al enige tijd in opspraak omdat het rondreist met een eenzame olifant. Woordvoerder Jeroen van Kernebeek van de coalitie Wilde Dieren de Tent Uit: " Het sociale netwerk is het belangrijkste element in het leven van olifanten. Voor een olifant is het alleen houden of opsluiten dan ook een regelrechte kwelling. Geestelijk stompen de dieren af en ze vereenzamen door gebrek aan sociale interactie en afleiding. Dit gegeven is dermate bekend, dat het zelfs als regel werd ingesteld door de circusbranche zelf. Het is dan ook onbestaanbaar dat circus Herman Renz zich daar niet eens aan houdt."

Die brancheregels hebben circussen opgesteld in reactie op de groeiende kritiek op het gebruik van wilde dieren in circussen. Probleem ervan is dat deze regels ontoereikend zijn om het welzijn van wilde dieren te waarborgen, zoals ook de Raad voor Dierenaangelegenheden concludeerde, het adviesorgaan van de minister van LNV. Jeroen van Kernebeek: “Het circusleven is simpelweg onverenigbaar met de voorwaarden voor het welzijn van wilde dieren. Daarom is een wettelijk verbod op het gebruik van wilde dieren in circussen, zoals al in vele andere landen van kracht is, de enige oplossing.’

De coalitie Wilde Dieren de Tent Uit is des te meer verontrust omdat circus Herman Renz door RTL 4 werd gecontracteerd voor "Het Kerststerrencircus" waaraan diverse Bekende Nederlanders meewerken. Van Kernebeek: ‘Dit is een onverantwoord signaal. Het Kerststerrencircus heeft als inzet een goed doel, Kids Rights. Door op deze manier mee te werken aan het misbruik van dieren wordt dat overschaduwd. Daar zijn noch de dieren, noch de kinderen bij gebaat. Het is in feite een heel wrange situatie, want kinderen houden juist vaak van dieren.’

Eerder al stuurden zowel Wilde Dieren de Tent Uit als de Dierenbescherming een brandbrief aan het programmamanagement van RTL Nederland met de oproep geen wilde dieren in het Kerststerrencircus te gebruiken. Waar de Tros en SBS eerder op positieve wijze gehoor gaven aan soortgelijke oproepen, besloot RTL Nederland om niet te reageren.

Over Wilde Dieren de Tent Uit
Wilde Dieren De Tent Uit is een campagne tegen het gebruik van wilde dieren in circussen. De campagne wordt gesteund door 23 Nederlandse dierenwelzijnsorganisaties waaronder de WSPA, Stichting Vier Voeters, het IFAW, Stichting Menodi, Stichting Aap, de Dierenbescherming en de Sophia-Vereeniging tot Bescherming van Dieren. De betrokken organisaties zijn van mening dat het welzijn van wilde dieren als olifanten, tijgers, leeuwen, giraffen, apen, zeeleeuwen en kamelen in circussen niet kan worden gewaarborgd.

› Meer...

Gemeente mag circussen met wilde dieren niet weren op basis van ‘dierenwelzijn’

28 okt 2008, 14:45

‘Dierenwelzijn’ mag door gemeenten voorlopig niet als ‘weigeringsgrond’ worden gebruikt voor het verlenen van vergunningen aan circussen met wilde dieren. Die conclusie kan worden getrokken uit de uitspraak van de meervoudige rechtbank in Groningen in de rechtzaak van de gemeente Winschoten versus circus Herman Renz. De uitspraak leidt tot grote teleurstelling bij de coalitie ‘Wilde Dieren de Tent Uit’. Door de uitspraak zijn vele diervriendelijke gemeenten, waaronder Amsterdam, genoodzaakt om circussen met olifanten, tijgers , zeeleeuwen en andere wilde dieren toe te blijven laten binnen de gemeentegrenzen, ongeacht of hun welzijn voldoende wordt geborgd.

De gemeente Winschoten weigerde in 2007 circus Herman Renz een speelvergunning op basis van het criterium ‘Dierenwelzijn’ dat de gemeente zelf had opgenomen in de ‘Algemene Plaatselijke Verordening’. De meervoudige rechtbank in Groningen oordeelt nu dat dit in strijdt is met hogere wetgeving. De Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren laat geen aanvullende regelgevende bevoegdheid op gemeentelijk niveau toe volgens de rechtbank.

Een aantal gemeenten, waaronder Amsterdam, heeft de uitspraak van de rechtbank in Groningen met grote belangstelling gevolgd. Ook zij willen circussen met wilde dieren weren binnen de gemeentegrenzen.

Henk Hoiting, woordvoerder namens de coalitie Wilde Dieren de Tent Uit: " Het is kwalijk dat gemeenten niet hun eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen als Den Haag het laat afweten. Al zestien jaar lang, sinds 1992, toen de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren als kaderwet leven werd ingeblazen, weigert het ministerie van LNV regels ter bescherming van het welzijn van circusdieren te schrijven. Deze vergeten groep dieren wordt volledig aan het lot van de circusbranche overgelaten. Dat zal nooit tot borging van het welzijn van wilde dieren in circussen leiden omdat circussen door hun opzet en aard simpelweg niet aan de moderne eisen voor bescherming van hun welzijn kunnen voldoen.’

Hoiting heeft bovendien moeite met de redenering van het vonnis: ‘Wat de Groningse bestuursrechters zeggen is dat de minister bewust zou hebben nagelaten regels te stellen en dat dáárom de gemeente Winschoten dat ook niet mag doen. Maar dat de dieren bewust aan hun lot worden overgelaten, maakt de situatie er in feite extra schrijnend door.’

Over Wilde Dieren de Tent Uit Wilde Dieren De Tent Uit is een campagne tegen het gebruik van wilde dieren in circussen. De campagne wordt gesteund door 23 Nederlandse dierenwelzijnsorganisaties waaronder Stichting Aap, de Dierenbescherming, WSPA, Stichting Viervoeters, IFAW, Stichting Menodi en Sophia-Vereeniging tot bescherming van dieren. De betrokken organisaties zijn van mening dat wilde dieren als olifanten, tijgers, leeuwen, giraffen, apen, zeeleeuwen en kamelen niet in het circus thuishoren. Zie voor meer informatie www.wildedierendetentuit.nl

Achtergrondinformatie rechtzaak gemeente Winschoten vs circus Herman Renz De gemeente Winschoten heeft de afgelopen twee jaar geen vergunning uitgegeven aan circussen met wilde dieren. Dit omdat het welzijn van wilde dieren in reizende circussen niet kan worden gewaarborgd. Winschoten heeft daarom in de Algemene Plaatselijke Verordening het criterium 'dierenwelzijn' als weigeringsgrond voor evenementen, waarbij dieren zijn betrokken, opgenomen.

De door circus Herman Renz in Winschoten aangevraagde speelvergunning in 2007 werd op basis van dit criterium in de APV geweigerd. Het circus achtte dit in strijd met de geest van de landelijke Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren (GWWD). Het welzijn van dieren in het circus zou volgens de advocaat van circus Renz exclusief het beleidsterrein van de centrale overheid in Den Haag zijn. Decentrale overheden zouden hierover geen eigen beleid mogen voeren. Het zou tegen geest van de GWWD zijn dat gemeenten 'dierenwelzijn' als weigeringsgrond in de APV opnemen.

Winschoten voert op haar beurt aan dat de GWWD weliswaar de mogelijkheid biedt om het welzijn van wilde dieren in het circus te beschermen, maar dat het ministerie van LNV, sinds de aanname van de kaderwet in 1992, geen stappen heeft ondernomen dit ook te doen. De overheid laat de borging van het welzijn van circusdieren liever aan de circusbranche zelf over. Het bestuur in Winschoten vindt dit niet voldoende garantie en schreef daarom eigen beleid.


› Meer...

ECA gedoogt ernstig dierenleed in Portugees circus

21 okt 2008, 12:34

Op 24 september nam een toevallige ooggetuige bij circus Victor Hugo Cardinali in Tavira (Portugal) waar dat een sterk vermagerde olifant van het circus in elkaar stortte en op de grond viel. Het dier stond, net als 4 andere olifanten, geketend aan een voor- en achterpoot op een houten vlonder.

De gezondheidstoestand van de olifant is tot op heden onduidelijk. Het ergste wordt gevreesd. In maart dit jaar overleed een andere olifant van dit circus en in april lieten een paard en een leeuw het leven. Twee jaar geleden kwamen undercoverbeelden naar buiten waarop is te zien hoe in een show van circus Victor Hugo Cardinali een olifant herhaaldelijk met een scherp prikvoorwerp in het hoofd wordt geprikt.

Circus Victor Hugo Cardinali heeft zitting in het bestuur van de European Circus Association (ECA), de Europese branchevereniging voor circussen welke is opgericht uit initiatief van de Vereniging voor Nederlandse Circus Ondernemingen (VNCO). De ECA heeft een Nederlander als directeur. De ECA stelt onder andere dat de aangesloten circussen moeten voldoen aan voorwaarden met betrekking tot het welzijn van hun dieren. Ondanks de bewijzen van grove misstanden bij circus Victor Hugo Cardinali nam de ECA geen maatregelen tegen het bestuurslid.

› Meer...

DEFRA circus rapport geanalyseerd

17 okt 2008, 12:31

In oktober 2007 werd het onderzoeksrapport ‘Wild animals in travelling circuses’ van de DEFRA, de Britse overheidsinstantie verantwoordelijk voor dierenwelzijn, gepubliceerd. Het rapport is geschreven op verzoek van de Britse overheid omdat zij een verbod op het houden van (tenminste bepaalde soorten) wilde dieren in circussen wil instellen.

Het rapport werd door de circusbranche als overwinning onthaald. Zij claimt dat het rapport aantoont dat er bij het houden van wilde dieren in circussen geen welzijnsproblemen zijn. De conclusie van het rapport luidt echter dat er niet voldoende wetenschappelijke kennis is over het welzijn van niet-gedomesticeerde dieren in circussen.

Al snel werd duidelijk dat het rapport vele tekortkomingen kent en dat het niets heeft bijgedragen aan de kennis over het welzijn van dieren in circussen. Het rapport werd door onafhankelijke deskundigen zwaar bekritiseerd. De kritiek gaat in op zowel de methoden van de totstandkoming van het rapport, als de inhoud ervan. De Britse overheid heeft het rapport tot op heden nog geen waarde toegekend. In dit document zetten wij een aantal belangrijke kritiekpunten op een rij.

Zie voor de analyse de volgende link: http://www.sophia-vereeniging.nl/fileadmin/documenten/circusrapport.pdf

› Meer...

Vier Voeters start internationale campagne Stop it! - Duizenden wilde dieren lijden in Europese circussen

4 sep 2008, 10:18

Stichting Vier Voeters, één van de coalitieleden van Wilde Dieren de Tent Uit, is een internationale campagne gestart: Stop it! – Duizenden wilde dieren lijden in Europese circussen. Vier Voeters geeft circussen met wilde dieren de rode kaart.

De campagne loopt in zes Eurpopese landen. Het doel van de campagne is een Europees verbod voor wilde dieren in het circus. De campagne wordt gevoerd in Duitsland, Zwitserland, Hongarije, Roemenie, Engeland en Nederland. Men kan actief mee doen aan deze campagne via internet en bijvoorbeeld een rode kaart geven aan de verantwoordelijke politicus. www.vier-voeters.nl/stop-it

“Voor wilde dieren is het onmogelijk om een natuurlijk leven te lijden in een circus, ze horen er gewoonweg niet thuis,” zegt Thomas Pietsch, wilde-dierenexpert en campagneleider van Vier Voeters. Een leeuw zwerft in het wild rond over een gebied van ruim 400 km2, vergelijk dat eens met een kleine kooi in het circus. Zeeleeuwen die op dieptes van 250 meter kunnen zwemmen worden in kleine zwembadjes gehouden waar ze amper kunnen bewegen. En de dieren hebben last van stress tijdens het transport en hun optreden.

De Stop-it! campagne van Vier Voeters wil het dagelijkse lijden van de dieren documenteren en het publiek informeren over het leed dat zij ondergaan voor entertainment. Videoclips over de situatie van de leefomstandigheden van de wilde dieren in circussen kunt u vinden op www.vier-voeters.nl/stop-it. Sympatisanten hebben een aantal mogelijkheden om de campagne te ondersteunen: ze kunnen de verantwoordelijke politici een rode kaart sturen, video's en foto's van het leed in circussen uploaden of een foto van zichzelf uploaden terwijl ze het Stop-it! bord vasthouden. Vier Voeters verwacht veel steun aangezien enquetes hebben aangetoond dat de meerderheid van de bevolking kritisch is ten opzichte van het gebruik van wilde dieren voor entertainement doeleinden, vooral als ze de deprimerende bijverschijnselen van het houden van circussen zelf hebben gezien.

Er zijn ongeveer 1000 circussen in Europa, de meeste hebben dierennummers op het programma staan. Van apen tot zebra's, een uitgebreide selectie wilde dieren is gedwongen mee te reizen met het circus. Er zijn geen exacte cijfers van het aantal dieren dat gehouden wordt in circussen, een schatting van een paar duizend lijkt realistisch. Leeuwen, tijgers, beren en zeeleeuwen zijn de meest voorkomende wilde circusdieren. Neushoorns, giraffen en nijlpaarden brengen het grootste deel van hun leven door in kooien en in de piste. “Beren, olifanten, leeuwen, tijgers en andere wilde dieren genieten niet van het leven in het circus,” aldus Jelia den Herder van Vier Voeters. De dieren worden gehouden onder ongeschikte omstandigheden en blootgesteld aan wrede trainingsmethodes. Veel van de kunstjes die ze moeten uitvoeren zijn tegenstrijdig met hun natuurlijke gedrag en het constante reizen en lawaai zorgen voor extra stress. Veel van de dieren hebben daarom last van gedragsproblemen en aandoeningen.

Olifanten, beren, giraffen en tijgers blijven wilde dieren, ook als ze geboren zijn in gevangenschap. Ze hebben bijna dezelfde behoeftes als hun soortgenoten in het wild. De dieren hebben een omgeving nodig die hun in staat stelt hun natuurlijke instincten te volgen. “Het lijden van circusdieren kan alleen beëindigd worden met een totaal verbod op het gebruik van wilde dieren in circussen,' benadrukt Jelia den Herder.

“Veel landen, waaronder Oostenrijk, Bulgarije, Zweden, de Verenigde Staten en Israel hebben het gebruik van wilde dieren in circussen beperkt of verboden. “Het wordt hoog tijd dat Nederland deze voorbeelden volgt,” zegt Thomas Pietsch. Een Rode Lijst kan gedownload worden op www.vier-voeters.nl/stop-it , hier vindt u meer informatie over bestaande verboden op wilde dieren in circussen en meer voorbeelden van het leed dat de dieren wordt aangedaan in circussen.

› Meer...

Burgemeester Santiago verbiedt gebruik wilde dieren in circus

12 aug 2008, 17:19

In navolging van een groeiend aantal landen en afzonderlijke gemeenten heeft ook burgemeester Raul Alcaino van Santiago, de hoofdstad van Chili, besloten om het gebruik van wilde dieren in het circus volledig te verbieden "om te voorkomen dat dieren worden samengehokt en weggehaald uit hun natuurlijke leefomgeving" aldus de burgemeester.

Alcaino volgt hiermee Nederlandse gemeenten als Winschoten en Alphen aan den Rijn, welke al eerder besloten een totaalverbod in te stellen binnen hun gemeentegrenzen voor het gebruik van wilde dieren in het circus.

Het is uiteraard van groot belang dat meer gemeenten zich aansluiten bij de alsmaar groeiende lijst van gemeenten die expliciet stelling durven te nemen tegen misbruik van dieren. Door het ontbreken van duidelijke landelijke wetgeving om dierenwelzijn in het circus voldoende te waarborgen, is het van grote waarde dat Nederlandse gemeenten zelfstandig hun verantwoordelijkheid nemen en niet wachten op een overheid die hierbij in gebreke blijft.

› Meer...

Een zomer vol circus zonder dieren

31 jul 2008, 12:29

Meer dan genoeg circus zonder dieren Het moge duidelijk zijn, het circus en wilde dieren gaan anno 2008 allang niet meer hand in hand. Er zijn tegenwoordig twaalf verschillende vormen van circus. Van traditioneel (met dieren en clowns) tot theatervorm (zoals het populaire Cirque du Soleil).

De afgelopen 25 jaar heeft het circus een sterke evolutie doorgemaakt. Klassieke visies en vormen hebben het veld geruimd voor eigentijdse versies en varianten. Er is meer aandacht voor regie en dramaturgie, een verhalende structuur en onorthodoxe acts.

In het zuiden van ons land wordt die ontwikkeling deze zomer met open armen ontvangen, hetgeen zich vertaald in het feit dat zowel Eindhoven als Venlo gekozen hebben voor unieke circusvoorstellingen zonder dieren.

Van 1 t/m 6 augustus 2008 is het weer zover! Dan barst het Park Hilaria spektakel los in Eindhoven. En wat voor spektakel! Want naast gloednieuwe kermisattracties kunnen bezoekers dit jaar ook kennismaken met het adembenemende en feeërieke circustheater Cirque Bouffon! Door de artiesten optredens, het straattheater en de opzet van diverse themapleinen, is Park Hilaria meer dan een kermis alleen. Deze samenstelling maakt haar uniek en dat houdt de organisatie graag vast. Sterker nog, men wil zelfs verder uitbreiden, om nieuwe gasten te begroeten en huidige gasten te blijven verrassen.

Venlo verrast op haar beurt van 3 t/m 16 augustus met Venlo Verrast de inwoners, toeristen en bezoekers deze zomer met vijf bruisende straattheaterdagen. Op drie zaterdagen en twee zondagen zwermen straattheaterartiesten van internationale allure uit over de Venlose binnenstad. De artiesten treden telkens op tussen 13.00 en 17.00 uur. Iedereen is welkom om van de gratis optredens te komen genieten.

Alsof dat nog niet genoeg is, biedt augustus nog meer spectaculair circus zonder dieren van wereldklasse voor de echte liefhebber. Het complete Nationaal Circus van Pyongyang uit Noord-Korea strijkt dan neer in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam. Het is voor het eerst dat het voltallige circus buiten Noord-Korea optreedt, een unicum dus.

Hoewel Noord-Korea al jarenlang internationaal geïsoleerd is en gebukt gaat onder het juk van Kim Jong Il, staat het land al jarenlang aan de top van de internationale circuswereld. Verschillende acts wonnen al een Gouden Clown, de Oscars van de circuswereld tijdens het internationale circusfestival in Monte Carlo.

De ongeveer 60 artiesten zullen vanaf 1 augustus t/m 31 augustus met de show The Flying Circus letterlijk al vliegende de show stelen in Carré in het kader van een Europese tournee.

› Meer...

Duwen en trekken om de circusdieren

10 jul 2008, 12:41

10 juli 2008 dagblad de Pers

Circusbezoekers moeten steeds vaker langs fanatiek demonstrerende dierenactivisten. Circus Renz zegt de confrontatie te vermijden, maar de onrust groeit.


Als de demonstratie voorbij is en de dierenactivisten naar huis lopen, duikt in de straten van Amstelveen een lama op. Hij is tussen de hekken van het circus doorgeglipt en steekt de weg over. Jonge mannen in rode circuskostuums rennen voorbij, later bijgestaan door politieauto’s. Na een achtervolging van een half uur rekenen ze de lama in.

De activisten zien bevestigd wat ze net door megafoons voor de ingang al riepen: circus Belly Wien weet niet hoe met dieren om te gaan.

Circus Belly uit Wenen heeft zijn tent opgeslagen op een braakliggend grasveld in Amstelveen. Rondom staan de rijdende kooien met dieren die straks hun kunsten weer zullen vertonen: slaperige leeuwen, apen die van buurtbewoners stukjes appel krijgen en kamelen die op de foto gaan.

De bezoekers die een kaartje willen kopen, moeten eerst langs de fanatieke demonstranten met spandoeken, folders en megafoons. Ze zijn met een man of dertig, onder wie de vegan streaker, bekend van Paul de Leeuw. ‘Belly Wien, dierenbeulen!’

Soms loopt het uit de hand. Raymond Olivers, een 17-jarige activist uit Maastricht, vertelt hoe hij eind vorig jaar te grazen is genomen na afloop van een demonstratie bij circus Herman Renz in Eindhoven.

‘Ik liep naar mijn spullen die ik vlakbij had verstopt, toen een man of zes van het circus op me afstormde. Een van hen sloeg me met een ijzeren staaf op het hoofd, waardoor ik buiten westen raakte. Toen ik opstond, kreeg ik nog een paar schoppen.’

Herman Renz ontkent stellig, al heeft tourneemanager Marcel Bergema wel ‘het gerucht gehoord dat er is geduwd en getrokken’, zegt hij aan de telefoon. ‘Ons beleid is juist dat we niet de confrontatie met dierenactivisten aangaan. Daarmee creëer je alleen maar een Ajax-Feyenoord-gevoel en krijg je nog meer last van ze. Gaan ze foto’s op hun website zetten en je nog meer als een crimineel afschilderen. Hier zijn geen foto’s van. Dit is een onzinverhaal.’

Volgens Bergema is er bij andere circussen wel eens gevochten tussen activisten en circusmedewerkers. Belly Wien is er berucht om. ‘Deze mensen hebben zelf geen werk’, zegt een medewerker van het Weense circus met Duits accent. ‘Je ziet ze in heel Europa. Soms snijden ze onze slangen stuk, of bekladden ze onze wagens. Wij moeten ons verdedigen.’

Vanavond niet. Vanavond staan er vijf agenten tussen de demonstranten en het circuspersoneel in.


Meer dan ooit is er aandacht voor de belangen van dieren. En Respect voor Dieren, een van de groepen in de radicale voorhoede van de dierenrechtenbeweging, heeft de circussen uitgekozen als nieuw doelwit. ‘Eind vorig jaar zijn we daar mee begonnen’, zegt woordvoerder Max Boon. ‘Je moet prioriteiten stellen en het weren van dieren uit circussen lijkt ons een haalbaar doel. Het uitbannen van bont, bijvoorbeeld, is een stuk moeilijker.’
Twee jaar eerder begon ook een wat minder militante beweging met zijn campagne tegen dieren in het circus: Wilde dieren de tent uit!, een verbond van onder meer de stichting Aap, de Sophia-vereniging en lokale afdelingen van de Dierenbescherming. ‘Wij demonstreren niet voor circussen, maar zoeken het in politieke lobby en voorlichting’, zegt woordvoerder Jeroen van Kernebeek. Zoals de naam suggereert, richt ‘Wilde dieren de tent uit’ zich op het gebruik van ‘wilde dieren’. ‘Ook bij gedomesticeerde dieren als paarden en honden kan het fout gaan in circussen. Maar wilde dieren als leeuwen, olifanten, lama’s of krokodillen horen er per definitie niet thuis. Ze hebben er het karakter niet voor, je kunt ze niet mak of onderdanig maken, ook al leven ze soms al drie generaties in het circus.’

Daarbij leven ze ook in een weinig natuurlijke omgeving, zegt Van Kernebeek. De kooi van een circustijger lijkt in de verte niet op de wilde omgeving in Afrika. ‘En een olifant loopt normaal gesproken 50 kilometer per dag. In de richtlijnen die de circusbranche zelf heeft opgesteld staat dat ze achttien uur per dag aan de ketting mogen.’

Bij Respect voor Dieren gaan ze een stap verder. ‘Het enige diervriendelijke circus is een circus zonder dieren, dus ook zonder gedomesticeerde dieren. Paarden, honden en ganzen hebben ook hun verlangens en behoeften. De circussen sluiten ze op in kleine kooien en slepen ze van hot naar her.’

Het mag een discussie in de marge lijken, het is het niet. De Tweede Kamer vergaderde eerder dit jaar uitgebreid over dierenwelzijn en een van de onderwerpen die voorbijkwam waren de circussen. Een linkse meerderheid bleek zich tegen het gebruik van wilde dieren in het circus te keren en volgt daarmee een internationale trend. In landen als Oostenrijk, Kroatië, Hongarije, Israël, India en Costa Rica geldt al een verbod. In Engeland hebben zo’n tweehonderd gemeenten tot hetzelfde besloten.

Voordat in Nederland een definitief besluit wordt genomen, verschijnt er eerst een onderzoek naar het welzijn van dieren in circussen, onder auspiciën van de Wageningen Universiteit. ‘Wij zijn alleen maar blij met dat onderzoek’, zegt Marcel Bergema van circus Herman Renz, tot begin dit jaar ook secretaris van de Vereniging van Nederlandse Circus Ondernemingen (VNCO) met zestien aangesloten circussen. ‘De uitkomst zal zijn dat in de goede circussen niks mis is met het dierenwelzijn.’ Volgens hem kunnen strengere regels wel tot een sanering van de branche leiden – want er zijn inderdaad circussen die het niet zo nauw nemen met dierenwelzijn - maar dat hoort bij verdergaande professionalisering.

Een verbod door deTweede Kamer op wilde dieren in het circus noemt hij ‘ondenkbaar’. Allereerst maakt hij bezwaar tegen ‘wilde dieren’. ‘Dat suggereert dat ze in het wild zijn gevangen, terwijl ze al generaties in gevangenschap leven en zijn meestal in de dierentuin zijn geboren.’ Bergema heeft het daarom liever over ‘roofdieren’. ‘Leeuwen en tijgers behoren tot de katachtigen, heel goed geschikt voor te circus. Het zijn luie beesten die twintig uur per dag slapen.’

De behandeling van dieren in circussen is de afgelopen jaren ook veranderd, zegt Bergema. ‘Vroeger lieten we zien wat voor een macht mensen over dieren konden uitoefenen. Het was de tijd van aapjes op fietsen. Nu doen de dieren dingen die passen bij hun natuur. Een leeuw springt door een hoepel omdat hij het leuk vindt. Zeehonden laten een bal op hun snuit balanceren en genieten daarvan. We showen de schoonheid van het dier en de goede band die mens en dier hebben.’

Geen macht tonen? Een dompteur die zijn hoofd in de opengesperde bek van een leeuw steekt? ‘Dat gebeurt zonder enige dwang’, houdt Bergema vol. ‘Je toont aan dat dompteur en leeuw vrienden zijn.’

Olifanten die het grootste deel van de dag aan een ketting staan? ‘Onze richtlijnen zijn niet heilig.’, antwoordt Bergema. ‘Als uit het onderzoek van de Wageningen Universiteit andere aanbevelingen komen, zullen we die opvolgen.’

In een tijd met vele andere mogelijkheden tot ontspanning hebben de circussen het niet per se moeilijk, zegt Bergema.

‘Vorig jaar telden de circussen in Nederland 1,1 miljoen bezoekers. De kerstcircussen lijken alleen maar populairder te worden. Ook de kleinere circussen bij de camping doen het goed.’ Op dit moment toeren twaalf circussen door Nederland. En in het merendeel zijn nog altijd acts met dieren te zien. Er is volgens Bergema geen trend van minder dieren in circussen. Of zelfs helemaal geen dieren, zoals bijvoorbeeld in Cirque du Soleil. Volgens Wilde dieren de tent uit, is dat de internationale trend, in elk geval worden wilde dieren steeds minder gebruikt.

Bergema ziet die ontwikkeling niet. ‘De trend is wel dat overheden zich meer met circussen bemoeien. Er wordt ook steeds meer waarde gehecht aan dierenwelzijn. Maar een circus zonder roofdieren.... het hoort er gewoon bij, van oudsher.’

Hij beklemtoont dat de actiegroepen recht hebben op hun mening. ‘Maar soms voeren activisten bij de ingang toneelstukjes op, waarbij dieren door circusmedewerkers worden mishandeld. Op het publiek heeft dat geen effect. Dat arriveert vaak al met kaarten op zak en denkt alleen maar: ‘Oh, daar heb je er weer een paar.’ Maar voor ons is het kwetsend. We hebben activisten wel eens uitgenodigd om bij een training van dieren aanwezig te zijn en dan te oordelen. Maar dat weigeren ze. Een normaal gesprek is met die fanatiekelingen echt onmogelijk.’

Toch lijkt het een onomkeerbaar proces. In afwachting van politiek Den Haag, dat zich later dit jaar zal uitspreken, weigeren gemeenten als Winschoten en Alphen aan den Rijn alvast de toegang van wilde-dierencircussen.

En daarna, zijn dan de dierentuinen aan de beurt? ‘Er zijn wel belangrijke verschillen tussen circussen en dierentuinen’, zegt Van Kernebeek. ‘In dierentuinen leven de dieren in een omgeving die meer op de natuur lijkt. Ze hoeven niet vervoerd te worden en geen kunstjes te leren. Bovendien hebben dierentuinen een educatieve functie en dragen ze bij aan het in stand houden van soorten.’ Max Boon van Respect voor Dieren ziet de dierentuin wel als toekomstig target. ‘Het is toch een vorm van vermaak. Laat kinderen maar naar een natuurfilm kijken, daar leren ze veel meer van. En de soort behouden, lijkt me ook iets dat beter in het wild, moet gebeuren.’

Rectificatie:

In een citaat van Jeroen van Kernebeek staat de ‘kooi van een circustijger lijkt in de verte niet op de wilde omgeving in Afrika.’ Dit is niet gezegd, het betreft een door de Pers foutief opgeschreven citaat. In Afrika komen geen tijgers in het wild voor. Tijgers leven in Azie.

› Meer...